OGUZYÑ ÖZ DÄDESÝ, DOGAN-GARYNDAÞLARY
BÝLEN SÖVEÞÝ VE OLARYÑ ÜSTÜNDEN ¥EÑÝÞ GAZANMAGY

Oguz avdan gaÿdyp öÿüñ golayÿna ÿetende, dädesiniñ, agalarynyñ (dädesiniñ doganlary) hem-de govum-garyndaþlarynyñ, özi bilen söveþe teÿÿar bolup durandyklaryny gördi. Uruþ baþlandy, þonda Oguzyñ dädesi Garahan, agalary Gürhan ve Güzhan öldürildi ve Oguz, olaryñ ÿerini tutup ÿetmiþ bäþ yÿllap öz uruglary bilen söveþdi. Ahyrsoñy olary ÿeñip, aradan çykardy, galanlaryna-da boÿun egdirdi ve Karakuruma çenli bolan ÿerleri özüne tabin etdi. Sag galan uruglar onuñ häkimiÿetini kabul edip: biziñ aslymyz birdir ve bir agajyñ miveleri ve bir köküñ þahalarydyrys, bizi ÿok etmek üçin beÿle tagalla etme, diÿdiler. Þonda Oguz olara ÿüzlenip: eger-de sizler tañra ynanyp, onuñ birligini kabul etseñiz, men size aman berip, Türkistany ÿurt edinmegiñiz üçin size bererin, diÿdi. ÿöne olar, Tañryny ve onuñ birligini kabul etmekden boÿun gaçyrdyrlar, Oguz-da olary Karakuruma çenli kovdy. Olar-da, Tugla derÿasynyñ boÿundaky çöllerde garyplyk ve binovalyk bilen gün-güzeran görüpdirler, þol ÿerler olara hem ÿaÿlag hem-de gyþlag bolupdyr. Olar gamgin bolup ÿaþapdyrlar. Oguz olara "Moval-Muval" diÿip ad dakypdyr, ÿagni: Mydama gam-gussada, ÿüregiñiz gysyglykda, biçärelikde bolyñ, köpek derisini geÿip av etini iÿiñ, mundan beÿläk Türkistana gelmäñ, diÿipdir. Þondan çürim türkmenleriñ ynanyþyna görä "Mogollar Gürhan, Güzhan ve Orhanyñ nesilinden önüp-ösüp gündogar taraflaryna eÿe bolupdyrlar." ÿöne olaryñ näme bolandyklary (asyl gelip çykyþlary) anyk belli däl. 
Beÿleki iki gelniñ, tañrynyñ birligini kabul edip-etmändikleri ve Oguzyñ olaryñda ÿanyna alyp-almandygy belli däl. Bu söveþlerden soñra Oguz, atyndan düþende bir altyn öÿ salynmagyna buÿruk berdi, þol ÿerde öz tarafdarlary hem dostlary bilen bir toÿ tutdy. Özüne ÿardam etmek üçin gelip birigen bir govuma-da "Uÿgur" adyny berdi. Uÿguryñ manysy: yzyndan giden, uÿan, salah-maslahatdan çykmaÿan diÿmekdir. 

ÿene bir govum-da, duþmanlary talap olja alnanda, mal-garalaryñ olary daþyp ÿetiþip bilmeÿändikleri zerarly "Kañla-Araba" ÿasady, þondan ozal araba hem onuñ tigiriñtigirçegi ÿokdy ve bu zatlary ilkinji bolup þu govum döretdi, þondan çürim Oguz olara Kañly (arabaly-arabaçy) adyny berdi. Talas, Saÿram ve þo taraflaryñ goþunlary Oguzyñ ülkesine gelip terslik-dikbaþlyk edipdirler. Oguz olaryñ üstüne ÿöriþ geçirip, olary ÿeñipdir ve Talas hem Saÿramdan baþlap Maverañün Nähri, Buhara ve Horezme çenli bolan ÿerleri eÿeläpdir. Oguz þol töverekde oturan öz uruglary bilen täze ylalaþyklar baglaþypdyr ve: siz meniñ mal-mülkime aralaþmañ ve ÿakyn-ÿadyma el gatmañ, men jahany eÿeläp almaga aÿak basdym" diÿip olara aÿdypdyr. 

Dr. Farzad MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
1. Sok. 6/16 ERYAMAN AGE Blok 1.etap
06630 Eryaman- Ankara - TURKEY
TEL      : +90 - 312 280 82 16
FAX     : +90 - 312 280 67 20
EMAIL : farzad@turkmens.com