OGUZYÑ, OGULLARYNY GOÞUN BÝLEN
PEREÑ ve RUM TARAFYNA ÝBERMEGÝ

Tekfur Oguza il boldy. Ol ondan Pereñ (Fere-) ve Rum ahvalyny anyk di-lap üç ogluny: Gün, yÿldyz ve Deñizi (Hanlary) dokuz müñ adam bilen Rum ÿurduna iberdi. Beÿleki üç ogluny: Aÿ, Gök ve Dagy (Hanlary) dokuz müñ adam bilen Pereñ diÿaryna iberdi. Tekfur bular bilen biledi ve olara tabyndy. Olary derÿa gyrasynda bir ÿagþy ÿerde ÿerleþdirdi. Olaryñ özlerine hem mal-garalaryna uÿgun ÿer belledi. Pere-e-de ilçiler ÿollady. Ýlçiler ol ÿere baranlarynda Oguzyñ ÿollan halatlaryny tabþyrdylar ve olary ululara (ÿaþululara) geÿdirdiler. Tekfur ilki öz ilçilerini ÿollap, hal-ahvaly olara bildiripdi ve Oguzyñ sözüni di-läp oña tabyn bolmaklaryny tabþyrypdy. Olar-da garþylyk görkezmän boÿun boldylar. Mal-hazyna yÿgnap Oguzyñ ogullarynyñ ÿanyna getirdiler, ÿöne olar kabul etmäni: "Oguzyñ ÿanyna-gafysyna barmak gerek" diÿdiler. Olar-da mallaryny ve hazynalaryny alyp Oguzyñ hyzmatyna ugradylar. Oguz bu habary eþidende: "Müñ-müñ esger ÿaraglanyp olaryñ ÿollarynyñ ugrunda dursunlar, ol jemagat çerikleriñesgerleri görende, gözlerine iki gadar köpräk görünsin" diÿdi. Pere-den gelen tofar Oguzyñ huzuryna baranda Oguz olara: "Bu sizlere garþy iberen esgerlerim goþunyñ baþydyr, on esse köp goþunym bardyr, eger þol goþunlara garþylyk görkezip bilseñiz, biziñ bilen uruþarsy-yz, ÿogsa-da egliþik ÿoluny tutup, berilmeli maly-hazynany anyklap yÿldan-yÿla iberip dury-. Takyk biliñ, biziñ goþunlarymyz siziñ hyÿal-pikir edÿäniñizden artykdyr. Derÿalaryñyzdan-da hiç pervamyz (gorkymyz) ÿok. Çünki biz çykyp gelen ÿurdumyzdan bäri, niçe azym (uly) derÿalardan geçip bilendiris. Siziñ bu derÿañyz biziñ esgerlerimize uly päsgel däl. Olar, aty sal ÿerine ve gamçyny-da kürek ÿerine ulanyp bir sal bejererler, geçerler ve ÿurdu-yzyñda agdar-dü-der ederler" diÿdi. Olar bu sözi eþidip Oguz aga bize bir þähne belleseñiz-de biz oña mal-hazyna getirip tabþyraÿly diÿdiler. Oguz-da olara ÿüzlenip "Öz meÿliñiz bilen salgyt tölemäge geliþseñiz, Tekfur Hanyñ ÿanynda bellän þähnämiz size-de ÿeter, her yÿl salgytlary oña eltip beriñ, ol ma-a ÿollar, her iki yÿlda bir ÿola urugy-yzdan bir adam ÿanyma gelsin, men oña halat berip yzyna ÿollaryn" diÿdi. Bu söz gutarandan soñra olara bu ÿurtda ÿörgünli adata görä salgyt belledi ve olary yzyna ÿollady. Bu ilçiler baþga bir vagt huzura geljek bolanlarynda, þu gezek ediþi ÿaly ÿene þeÿle edilsin ve olar Oguzyñ goþunynyñ näjüre ulydygyna göz ÿetirsinler ve öz ÿurtlaryna gaÿdyp baranlarynda Pereñ padeþahyna a-latsynlar diÿip Oguz buÿruk berdi. Ýlçiler öz baþlaryndan geçenleri padeþahlaryna a-latdylar ve ol çuñ-ur fikire batyp, meÿletin mal bermegi kabul etdi ve Oguza boÿun boldy. Oguz padeþah bolup ÿaþan vagty her kim oña ve soñra ogullaryna salgyt töledi, tölemeÿänler bilen söveþ edildi. 

Dr. Farzad MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY
TEL      : +90 - 312 280 82 16
FAX     : +90 - 312 280 67 20
EMAIL : farzad@turkmens.com