OGUZYÑ, OGULLARYNY GOÞUN BÝLEN
PEREÑ ve RUM TARAFYNA ÝBERMEGÝ
Tekfur Oguza il boldy. Ol ondan Pereñ (Fere-) ve Rum ahvalyny anyk
di-lap üç ogluny: Gün, yÿldyz ve Deñizi (Hanlary) dokuz müñ adam bilen
Rum ÿurduna iberdi. Beÿleki üç ogluny: Aÿ, Gök ve Dagy (Hanlary) dokuz
müñ adam bilen Pereñ diÿaryna iberdi. Tekfur bular bilen biledi ve olara
tabyndy. Olary derÿa gyrasynda bir ÿagþy ÿerde ÿerleþdirdi. Olaryñ özlerine
hem mal-garalaryna uÿgun ÿer belledi. Pere-e-de ilçiler ÿollady. Ýlçiler
ol ÿere baranlarynda Oguzyñ ÿollan halatlaryny tabþyrdylar ve olary ululara
(ÿaþululara) geÿdirdiler. Tekfur ilki öz ilçilerini ÿollap, hal-ahvaly
olara bildiripdi ve Oguzyñ sözüni di-läp oña tabyn bolmaklaryny tabþyrypdy.
Olar-da garþylyk görkezmän boÿun boldylar. Mal-hazyna yÿgnap Oguzyñ ogullarynyñ
ÿanyna getirdiler, ÿöne olar kabul etmäni: "Oguzyñ ÿanyna-gafysyna barmak
gerek" diÿdiler. Olar-da mallaryny ve hazynalaryny alyp Oguzyñ hyzmatyna
ugradylar. Oguz bu habary eþidende: "Müñ-müñ esger ÿaraglanyp olaryñ ÿollarynyñ
ugrunda dursunlar, ol jemagat çerikleriñesgerleri görende, gözlerine iki
gadar köpräk görünsin" diÿdi. Pere-den gelen tofar Oguzyñ huzuryna baranda
Oguz olara: "Bu sizlere garþy iberen esgerlerim goþunyñ baþydyr, on esse
köp goþunym bardyr, eger þol goþunlara garþylyk görkezip bilseñiz, biziñ
bilen uruþarsy-yz, ÿogsa-da egliþik ÿoluny tutup, berilmeli maly-hazynany
anyklap yÿldan-yÿla iberip dury-. Takyk biliñ, biziñ goþunlarymyz siziñ
hyÿal-pikir edÿäniñizden artykdyr. Derÿalaryñyzdan-da hiç pervamyz (gorkymyz)
ÿok. Çünki biz çykyp gelen ÿurdumyzdan bäri, niçe azym (uly) derÿalardan
geçip bilendiris. Siziñ bu derÿañyz biziñ esgerlerimize uly päsgel däl.
Olar, aty sal ÿerine ve gamçyny-da kürek ÿerine ulanyp bir sal bejererler,
geçerler ve ÿurdu-yzyñda agdar-dü-der ederler" diÿdi. Olar bu sözi eþidip
Oguz aga bize bir þähne belleseñiz-de biz oña mal-hazyna getirip tabþyraÿly
diÿdiler. Oguz-da olara ÿüzlenip "Öz meÿliñiz bilen salgyt tölemäge geliþseñiz,
Tekfur Hanyñ ÿanynda bellän þähnämiz size-de ÿeter, her yÿl salgytlary
oña eltip beriñ, ol ma-a ÿollar, her iki yÿlda bir ÿola urugy-yzdan bir
adam ÿanyma gelsin, men oña halat berip yzyna ÿollaryn" diÿdi. Bu söz gutarandan
soñra olara bu ÿurtda ÿörgünli adata görä salgyt belledi ve olary yzyna
ÿollady. Bu ilçiler baþga bir vagt huzura geljek bolanlarynda, þu gezek
ediþi ÿaly ÿene þeÿle edilsin ve olar Oguzyñ goþunynyñ näjüre ulydygyna
göz ÿetirsinler ve öz ÿurtlaryna gaÿdyp baranlarynda Pereñ padeþahyna a-latsynlar
diÿip Oguz buÿruk berdi. Ýlçiler öz baþlaryndan geçenleri padeþahlaryna
a-latdylar ve ol çuñ-ur fikire batyp, meÿletin mal bermegi kabul etdi ve
Oguza boÿun boldy. Oguz padeþah bolup ÿaþan vagty her kim oña ve soñra
ogullaryna salgyt töledi, tölemeÿänler bilen söveþ edildi.
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|