ABDALLAR
Abdallar, iñ-än gadymy taÿfalaryñ biridir. Olar XIX. asyra çenli
Özbaþdak taÿfa bolup, soñra türkmenleriñ Çavdyr Taÿfalar Birleþmesiniñ
hataryna goþulyp gidipdirler. Häzirki dövürde Türkmenistanyñ Daþhavuz velaÿatynyñ
dürli þäherlerinde ÿaþaÿan Abdallar, Çavdyr taÿfasyny emele getirÿän bäþ
urugyñ biri hasaplanÿar.
Çärçev velaÿatynyñ Hojambaz ve Kerki þäherleriniñ tövereklerinde
(Mekan, Govak obalarynda) ÿaþaÿanlar bolsa, Ärsarylaryñ Abdal urugyny emele
getirÿärler. Astrahanyñ Funtovo-1 ve Funtovo-2 obalarynda, þeÿle-de Stavropol
ülkesiniñ Ýpatovo, Türkmen, Blagodarneskoÿe, Arzgir, Neftekumsk þäherlerinde
ÿaþaÿan Abdallar, Özbaþdak taÿfalygyny saklaÿarlar. Olar-da, Çavdyrlar
ve Ýgdirler bilen go-þylykda ÿa-da olara gatyþyp ÿaþaÿarlar.
Gazaklaryñ, Baþgyrtlaryñ, Özbekleriñ (Lakaÿlaryñ) hatarynda-da Abdallar
diÿen taÿfa ve uruga duþ gelmek bolÿar. Gazak alymy M.S.Mukanovyñ aÿdyþyna
görä, gazak ve türkmen Abdallary aslynda bir kökden emele gelip olar, gazaklara,
türkmenlerden geçipdirler. Ovganistanda-da Abdallar ÿaþaÿar. Durrani hökümdarlarynyñ
asly-da Abdallardandyr, diÿilÿär.
Taryhçylar, Abdallary, Eftalitleriñ galyndylary hesap edÿärler. Olar
þeÿle-de, Eftalitlere, Ak Hunlar diÿilÿändigini ÿazÿarlar (V.V.Barthold).
Hunlar (Gunlar), ençeme türki halklaryñ þol sanda türkmenleriñ gadymy
ata-babalarydyr, diÿip taryhy çeþmelerde görkezilÿär.
Abdal sözi käÿerlerde Apdal, käÿerlerde Aftal þeklinde ÿazylÿar,
onuñ manysynyñ güÿçli, pälvan, sahy-hayÿr söÿerdigi aÿdylÿar. Eftalitleriñ
ulanan käbir däp-dessurlarynyñ, Abdallar arasynda þu güne çenli saklanyp
dovam etdirilÿänligini belläp geçmek gerek. Diÿmek Abdallar, iñ-än gadymy
türkmen (türki) tofarlarynyñ biri bolan ve öz dövründe giñ ve güÿçli imperÿany
döreden Eftalitlerden ve olaryñ adyndan emele gelipdirler.
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|