AJAM, AJAMLAR, AJAN 

Salyrlaryñ ÿalavaç urugynda Ajam, Ärsarylaryñ Gyzylaÿak urugynda Ajamlar, Gökleñleriñ hatarynda-da Ajan diÿen tire adlary duþ gelÿär. Araplar, özleriniñ basyp alan özge dilli ülkeleriniñ hemmesine Ajam ÿa-da Ajem diÿipdirler. Pars edebiÿatynda-da Ýrana ve Ýranlylara Ajam diÿlipdir. 

Mälim bolþy ÿaly türkmenler, iñ bärisinden XI. asyrdan ÿagny Selçuklaryñ hereketinden baþlap, tä Sovet dövründe Ýran-Türkmenistan serhedi ÿapylÿança, Ýran bilen yÿgy gatnaþykda bolupdyrlar. Bu gatnaþyklar, orta asyrlarda has-da güçÿli bolupdyr. Muny Abylgazy Bahadyr hanyñ (XVII. asyr) Þejere-ÿi Terakeme adly eserinden görmek bolÿar. XIII. asyrda Salyrlaryñ bir bölegi, Ogurjyk alpyñ baþtutanlygynda ilki Ýrana, soñra Ýran Azerbaÿjanyna ve ahyrda-da Kyryma barÿar.
ÿöne bu ÿerlerde togtaman olar Ma-gyþlaga ve Balkan tövereklerine gaÿdyp gelÿärler. Þol ilata Ajam, Ajamlar ve Ajanlar diÿip aÿdylypdyr. 
 

Ýran, turan, arap, ajam ilinde 
 Görmedim seniñ deÿ ovadan gelin, 
Jahan ragnasynda, bagyñ gülünde 
 Bolmaz özüñ kimin gül beden gelin. 
Gözelsen, jan alar gara gözleriñ 
  Ölüni direlder þirin sözleriñ, 
Alma ÿa-aklaryñ, güler ÿüzleriñ 
  Þirindir lebleriñ miveden gelin. 
Bizi bilbil eÿläp, özün gül eÿläp 
  Näz odundan istihanym kül eÿläp, 
Saçlaryn boÿnuna salasyl eÿläp 
  Söz balyndan bagrym suv eden gelin. 
Nepes diÿer, aþnalygym ÿat olmaz 
  Bir görmesem, hergiz kö-lüm þat olmaz, 
ÿer ÿüzünde sen deÿ perizat olmaz 
  Meger ÿere düþdüñ hovadan, gelin. 
 
     Mollanepes 

 
 

Dr. Farzad MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY
TEL      : +90 - 312 280 82 16
FAX     : +90 - 312 280 67 20
EMAIL : farzad@turkmens.com