| BOZOK-BOZMELÝK-BOZ¥ATAN
Orta asyr alymlarynyñ eserlerinde Bozok diÿen söz, oguz türkmenleriniñ
12 sany taÿfasyny öz içine alÿan uly etnik birleþmäniñ umumy adydyr. Oguzhanyñ
6 ogly bolÿar: Gün han, Aÿ han, yÿldyz han, Gök han, Dag han ve Deñiz han.
Olaryñ her birisiniñ-de 4 ogly bolÿar. Gün hanyñ, Aÿ hanyñ ve yÿldyz hanyñ
ogullary, 12 türkmen taÿfasyny, Gök hanyñ, Dag hanyñ ve Deñiz hanyñ ogullaryñda
türkmeniñ beÿleki 12 taÿfasyny emele getirÿärler. Ýlkinji 12 taÿfa Bozoklar
ve ikinji 12 taÿfa-da Üçoklar diÿip ad berilÿär. Boz sözi taÿfa-tire manysyndadyr.
Salyrlaryñ Kiçiaga bölüminiñ bir tiresiniñ ady Bozmelikdir. Melik
sözi ärsarylaryñ gultak, alilileriñ ÿüzbaþy uruglarynda ve nohurlylarda
duþ gelÿär. Bu söz arap sözi bolup ol hökümdar-padeþah-soltan ÿaly manylary
a-ladÿar. Boz sözi, taÿfa-tire manysynda bolup Bozmelik padeþahyñ-soltanyñ
taÿfasy manysyndadyr. Bu sözüñ, arap ÿurtbasarçylygyndan soñra (VII. asyr)
ÿüze çykan bolmagy ähtimaldyr.
Saryklaryñ alaþa urugynyñ bir tiresi bolan Bozÿatan sözi, iki bölekden
ybarat bolup, Boz, taÿfany-urugy a-latsa, ÿatan, ÿatmak iþliginden gelip
çykÿar diÿilÿär. Ol, ÿatuk görnüþinde Mahmud Kaþgarlynyñ sözlüginde duþ
gelÿär ve çomur, oturymly, göçüp-gonmaÿan manylardadyr. ÿatan sözi özbaþdak
tire ady bolup Saryklaryñ Baÿraç urugynyñ, ÿatagan diÿen tire adyñda Büzmeÿinde
ÿaþaÿan tekeleriñ hatarynda duþ gelÿär.
Baky bagtly ÿaþar adamzat nesli
Hiç kim nähak uruþ odun ÿakmasa,
Adamlañ-da ömri uzar ep-esli
Hiç kim nähak ÿere gövün yÿkmasa.
Gara Seÿitli
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|