| JAFARBA¥-JAGAL-JANGURBAN-JANIBEK
Günbatar Türkmenistanda ve Ýran türkmenleri ÿaþaÿan Türkmensährada,
ÿomutlaryñ iki uly bölüminiñ biri bolan Jafarbaÿlar ÿaþaÿar. Bu ad, Jafar
diÿen baÿ bir adamyñ ili diÿmekdir. Bu adamyñ, XVI-XVII. asyrlarda, Etrek
ve Gürgen derÿalarynyñ tövereklerinde ÿaþap, öz ilini töveregine üÿþirmeginden
þeÿle adyñ dörän bolmagy ähtimaldyr.
Ärsarylaryñ Abdal urugynyñ Jagal ve Gyzylaÿak urugynyñ Jagalbaÿ adly
tireleri bar. Alymlaryñ fikirine görä, bu tofar, orta asyrlarda Aralyñ
ÿakalarynda ÿaþan türki halklaryñ arasynda döräpdir. Bu adyñ, yÿrtyjy guþuñ
ady bilen dahyllydygy aÿdylÿar.
Giçki orta asyrlarda Ýrandaki türki halklaryñ (türkmenleriñ) dürli
taÿfalaryndan emele gelen uly etnik tofara Jangurban (Jangurbanly) diÿlipdir.
Ol, Ýranda Mogollaryñ agalygy dövründe ÿüze çykÿar. Häzir ol Gökleñleriñ
Gayÿ bölüminiñ bir tiresi hökmünde saklanÿar.
Saryklaryñ baÿraç urugynyñ uly bir tiresine Janybek diÿlip, onuñ
ady, G.Ý.Karpovyñ pikirine görä, Altyn-Orda dövletinde 1342-1357-nji yÿllarda
höküm süren özi-de Çengiz hanyñ neberelerinden bolan Janybegiñ ady bilen
baglanyþyklydyr. Karpovyñ pikiriçe bu taÿfa, Astrahan hanlary ve gazak
halky bilen ÿakyn gatnaþykda bolupdyr ve gazaklaryñ hatarynda Janybek diÿen
urugyñ bardygy-da bu pikiri tassyklaÿar.
Bu çal saçym diÿseñ güneþden doly,
¥üregmiñ þatlygy dyñzäp durandyr,
Geliñ paÿlaþalyñ yssy mähiri,
Tañrym bize ÿeke ömri berendir.
Þol ömrüñ gadryny-gymmatyn bilip,
¥aþalyñ govydan nusga alalyñ,
Aÿallar, belentden-belende galyp,
Dövrüñ ruhun duÿÿan ene bolalyñ.
Akjemal Omargyzy.
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|