| DABAÞI-¥ÜZBAÞI-DAZ-DAH
Dabaþy (Dähbaþy) aslynda pars dilinde Onbegi diÿen ad bilen manydaþdyr.
Mürçelilerde dabaþy, ÿüzbaþy tireleri, olar Ýranda oturan dövürlerinde
döräpdir.
Olamlarda bar bolan Datha (Dadhah) aslynda pars dilinde özüne zulum
edilende adalatyñ dikeldilmegini talap edÿän adam manysynda bolup, XVIII.
asyrda Buhara hökümdarlary bilen ysnyþyk eden ärsary, olam, saryk serkerdelerine
Buhara emiri Datha, iþik agasy ÿaly vezipeleri beripdir. Alilileriñ uly
iki bölüminiñ biri bolan onbegileriñ, XIX. asyryñ baþynda ÿaþan Þamuhammed
Onbegi diÿen batyr serkerdäniñ lakaby bilen þeÿle ad alan bolmagy mümkindir.
ÿomut, Salyr ve Teke taÿfalarynyñ hatarynda, Nurata türkmenlerinde
Dazlar (Daz) diÿen urug-tire bar. Daz-Taz diÿen uruglaryñ gadymy türki
eÿÿamda Saÿan-Altaÿ daglarynyñ eteginde uly taÿfa hökmünde ÿüze çykyp,
soñra dürli türki halklaryñ düzümine girendigi ÿazylÿar.
Türkmenleriñ iñ-än gadymy ata-babalarynyñ biri bolan Dahlar, Saklaryñ
bir bölümi bolup biziñ eÿÿamymyzdan önki II. mü-yÿllykdan tä arap basybalyþlaryna
çenli (VII. asyr) uly halk bolup, Hazar deñiziniñ kenarlarynda, Gyzyletrek,
Gyzylarbat, Nebitdag tövereklerinde ÿaþapdyr.
Bilbilem ah-u zar çekip
Täze gülzardan aÿryldym
Gözden ganly ÿaþym akyp
Ol söver ÿardan aÿryldym.
ÿara ÿaraþar üç müçe
Sypatyn söÿlerem ençe
Lebi þeker agzy gunça
Ol zülpi tardan aÿryldym.
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|