| EKEREM-ELEÇ-ERDEN-ESENÝLÝ
Türkmenistanyñ Esenguly þäheriniñ tövereginde ÿaþaÿan ÿomutlaryñ
hatarynda Tumaç taÿfasynyñ Ekerem tiresi bar, olar ilkinji bolup bu ÿerlerde
düme ekerançylygyny ÿola goÿmak bilen þeÿle ada mynasyp bolupdyrlar. Düme
ekerançylygy: suvarylman, ÿagyþ suvuna tamakin bolup ekin ekmek diÿmekdir.
Ärsarylaryñ Eleç urugy ve Ogurjaly adasynda öñ özbaþdak urug bolup
soñra ÿomutlaryñ Garainjik taÿfasynyñ hataryna goþulan Eleþ tiresi bir
kökden gelip çykÿar. Eleç diÿen sözüñ, gadymy Halaç diÿen taÿfa adynyñ
fonetik özgeriþidir diÿÿänler-de bar.
Saryklaryñ Erden tiresiniñ, Peçenegleriñ Ertem diÿen urugy bilen
asyldaþdygyny aÿdÿanlar bar. Ertem-Erdem sözüniñ güÿçli-kuvvatly manylary
berÿänligi, onuñ buÿsançly-salyhatly manylarda ulanylanlygy-da aÿdylÿar.
XV-XVII. asyrlarda Ma-gyþlakda ve Uzboÿ ÿakalarynda ÿaþan Ýgdir,
Çavdyr, Arabaçy, Abdal ve kem-käsleÿin Gökleñ taÿfalary birleþigi, uly
etnik tofary ÿa-da tutuþ ili emele getiripdirler. Olara Esenili diÿlipdir.
Ol, Hasanyñ ili, Esenhany görnüþlerinde-de ulanylypdyr. onuñ geçmiþde uly
adly-abraÿly bir þahsyñ adyndan gelip çykÿan bolmagy mümkindir.
Kimse syrym bilmez özün öldürse
Pakyr bendelerge tañry bildirse,
Ýli þatlyk-þadyÿanlyk güldürse
Maña hemra bolan, gamly çykypdyr.
Menden þikat eder, elim gerenim
Galbyrdan çal çykar, syrym berenim,
Pakyr diÿp paþmagna elim uranym
Deprenende, dövden demli çykypdyr.
Magtymguly hasaby ÿok görenim
Tama edip umyt elin serenim,
Obasyna ärmiþ diÿip baranym
Etegne el ursamÖ ly çykypdyr.
Magtymguly
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|