| GAJAR-GAGÞAL
Ýranda ÿaþaÿan Gajarlar häzirki vagtda Pars dilinde sözleseler-de
olar asyl gelip çykyþlary bilen türk-türkmendirler. Türk (türkmen) ve Pars
taÿfalarynyñ gatyþmagy netijesinde Ýranyñ ve Horasanyñ topraklarynda kemala
gelen Gajarlar, XV-XVI. asyrlarda, gyzylbaþlaryñ esasy özeni hasaplanyp,
þah Ýsmail Hatayÿnyñ ÿolbaþçylygynda Säfäviler dövletiniñ gurlmagy iþine
ykjam gatnaþÿarlar.
Þah Abbas I.dövründe gajarlaryñ bir bölegi Kavkazda, kiçi bölegi-de
Maryda ÿene bir bölegi-de Gürgen derÿasynyñ boÿlarynda oturypdyr. Baÿramalyda
hanlyk eden ve 1785-nji yÿlda Buhara emiri Þamyrat Velnamy tarafyndan öldürilen
Mary hany Baÿramaly hanyñ-da asly gajarlardan bolanlygy aÿdylÿar. Gajarlar,
XVIII. asyrda has güÿçli häkimiÿeti döredÿärler. Gajar diÿen urug-tire
adlary ÿomutlaryñ, Alilileriñ, Gökleñleriñ hatarynda saklanyp galypdyr.
Gajar sözüniñ asyl gelip çykyþy barada alymlar belli bir fikir beÿan edenoklar.
Tekeleriñ Togtamyþ bölüminiñ bir urugy bolan Gagþallaryñ etnik ady
gök þal (gök sal) sözlerinden emele gelen bolsun gerek. Gadymy türki Argyn
diÿen taÿfanyñ hatarynda Göksal ÿa-da Kökþal diÿen etnonimiñ bolmagy bu
fikiri tassyklaÿar. Bular soñra göçme özbekleriñ ve gazaklaryñ hataryna
goþulypdyrlar.
Pis eÿÿamdyr, kiþi gövnüñ güÿtmezler
Tanalmasañ, gelip atyñ tutmazlar,
Hudaÿ üçin saña hyzmat etmezler
Donuñ täze, atyñ þaÿly bolmasa.
Zelili
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|