| GARA-AK-GARABO¥UN-GARAVUL
Ärsarylaryñ uly dört bölüminiñ birine Garalar diÿÿärler. Türkmenleriñ
dürli taÿfalarynda-da, urug-tirelerinde-de Gara ve Ak sözlerine duþ gelinÿär:
Ak go-ur, Gara go-ur. Ak goÿunly, Gara goÿunly. Akman, Garaman, Ak, Gara,
Gyzyl, Gök ÿaly reñk a-ladÿan sözleriñ köplenç þol ady göterÿän etnik tofarlaryñ
ÿerleþÿän taraflary bilen baglydygy aÿdylÿar.
Dürli taryhy çeþmelere salgylanyp, Gara hem Ak sözleriniñ, biziñ
eÿÿamymyzdan has öñ dörändigini aÿtsa bolar.
Türkmenleriñ dürli taÿfalarynda Garaboÿun-Garaboÿnak diÿen tire-urug
bar. Bu sözleriñ Garaboÿunly manydadygyny öñe sürÿän alymlar bolþy ÿaly,
bu sözleriñ aslynda gadymy türk erkekleriniñ defesinde örülen ÿa-da örülmedik
saç (gulfak) goÿmak däbi bilen bagly ÿüze çykanlygyny öñe sürÿän alymlar-da
bar (D.Aÿtmuradov).
Türkmenleriñ dürli urug-tirelerine Garavul ady berilen. Bu adyñ ÿagyçylyk
dövürlerinde garavullyk etmek bilen bagly ÿüze çykandygy aÿdylÿar. Hyva
ve Buhara ÿolbaþçylarynyñ arasy açylan dövürlerde ÿagny XVIII-XIX. asyrlarda,
serhede ÿerleþdirilen adamlar (garavullar) ve soñra olardan önüp-ösen ilat
þeÿle ad bilen tanylyp galypdyr.
Pelek gazap edip jebre salanda
Mazlumlar pul tapsa dada giderler
Talygy ters gelip, bagty ÿatanda
Pul güÿjünden gyzlar oda giderler.
Aÿrylar han begden hem-de beg andan
¥egeni dayÿdan, dayÿ ÿegenden
Garyndaþ gardaþdan, dogan-dogandan
Aÿrylyp dargaþyp ÿada giderler.
Oÿnaþsa gara göz, kakyþsa gaþlar
yÿlgyrsa dodaklar, açylsa diþler
Akyldan aÿrylyp aÿlansa baþlar
Haÿ-y höväs bilen bada giderler.
Sad-Hi-Ti diÿer umydym çohdur
Takdyr-y allahdur baþgasy ÿokdur
Bir bahana bilen ölmegim hakdur
Kimler suvsyz, kimler suda giderler.
Sähät (Sad-Hi-Ti) Ýþan
Mähjuri-1891-1965
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|