| GÖK-GÖKJE-GÖKLEÑ
Aglaba türkmen ta˙falarynyñ hatarynda Gök di˙en ˙a-da Gök sözi bilen
gel˙än urug-tireler bar. Meselem, ˙omut, Teke, Ärsary, Ŭgdir, Ba˙at, Sakar,
Salyr, Saryk ve Çavdyr ta˙falarynda Gök, ˙omut, Teke, Ärsary, Gökleñ ve
Sakar ta˙falarynda Gökje, ˙omutlarda Gökjeli, Astrahan Abdallarynda Gökta˙,
Daŝhavuz Abdallarynda Gökte˙, Arabaçylarda Gögem ve ŝu-a me-zeŝ.
XI. asyrda Syrder˙a bo˙larynda ˙aŝan Okly, Gökli ve Soltanly di˙en
türkmen ta˙falary Balkan-Ma-gyŝlak tövereklerine göçüpdirler. Gök sözünden
soñra gel˙än goŝulmalar: -je, -çi, -li veÖ baglylygy a-lad˙arlar.
Gökleñler, XVII-XVIII. asyrlarda uly türkmen ta˙fasy hökmünde ˙üze
çykan bolmaly, çünki ŝondan ozal bu ta˙fa barada hiç bir ˙erde söz gozgalma˙ar.
Köp bölegi Ŭran Türkmensährasynda ˙aŝa˙an Gökleñleriñ etnik adynyñ, XI.
asyrda Syrder˙a bo˙laryndan Balkan tövereklerine göçüp gelen Gök di˙en
türkmen ta˙fasy bilen baglanyŝyklydygyna ŝek ˙ok.
Gök sözüniñ yzyndaki -leñ goŝulmasy barada dürli fikirler öñe süren
alymlar bar bolsa-da onuñ türkmen dilinde -leriñ, laryñ gysgaldylyp ˙azylan
ŝekli bolmagy ähtimaldyr. Meselem Adamlaryñ ˙erine Adamlañ, illeriñ ˙erine
illeñ, gözelleriñ ˙erine gözelleñ di˙ilip a˙dyl˙anlygy görlüp dur ve ony
pars dilindäki agsak manysy bilen baglanyŝdyrjak bolmak nädogry bolsa gerek.
Di˙mek, Gökleñ, gökleriñ topary manysynda bolup çyk˙ar.
Jemagatsyz azan bir gury sesdir
Niçe mollañ okan ylmy hebesdir,
Kazylaryñ käri ça˙ bilen nasdyr
Bir bozuk niŝana tuta baŝlady.
(Pyragy)
Dr. Farzad
MARJANI, Civil Engineer, Ph.D.
Ankara - TURKEY |
|
|
|