SÖZLÜK

-A-

aban- (aaban-): Abanmak, üzerine eğilmek.

abray (aabray): 1.İtibar, nüfuz. 2.Şan, şöhret, ün, tanınma.

aca- (aaca-): Acılaşmak, acımak.

acal: Ecel, ölüm.

acap: bk. acayıp.

acayıp (acaayıp): 1.Görkemli, muh- teşem, debdebeli. 2.Mükemmel, şahane, enfes, çok iyi, çok güzel.

acı (aacı): Acı.

aç (aaç): Aç.

aç-: 1.Açmak. 2.Keşfetmek. 3.Yazmak, sermek (sofra vb.).

açar: Anahtar.

açgöz (aaçgöz): Aç gözlü.

açık: 1.Açık. 2.Temiz, saf, duru.

açıklık: Açıklık.

açıl-: 1.Açılmak. 2.Parlamak, aydınlanmak.

açlık (aaçlık): Açlık.

adağlı (aadağlı): Nişanlı, sözlü.

adalat (adaalat): Adalet, doğruluk, hak.

adam (aadam): Adam, insan.

a. bol-: 1.Büyümek, yetişmek, adam olmak. 2.Akıllanmak.

a. et-: Besleyip büyütmek, yetiştirmek, adam etmek.

adamı (aadamıı): İnsanoğlu, insan.

adat (aadat): 1.Gelenek, âdet. 2.Alışkanlık, huy.

adatça (aadatça): Âdet olduğu üzere, genellikle.

adıl: Adaletli, adil, insaflı.

adıllık: Adaletlilik, adillik, insaflılık.

adyutant: Yaver.

agent: 1.Acenta. 2.Ajan, casus.

agronom: Tarım uzmanı.

ağ- (aağ-): 1.Aşmak. 2.Yükselmek, ağmak.

ağa (aağa): 1.Ağabey. 2.Amca. 3. Ağa, bey.

ağaç: 1.Ağaç. 2.Tahta.

ağar- (aağar-): 1.Ağarmak. 2.Solmak.

ağdar- (aağdar-): 1.Döndürmek, çevirmek. 2.Devirmek, yıkmak. 3.Düşürmek...4.Dökmek. 5.Boşaltmak. 6.Karıştırmak.

ağı (aağı): Ağlama, ağlayış, ağıt.

ağıçı (aağıçı): Ağıtçı; yas törenlerinde yüksek sesle bir şeyler söyleyerek ağlayan kişi.

ağıl (aağıl): Ağıl.

ağın: 1.Bütün, hep. 2.Baştan başa, baştan aşağı.

ağır: 1.Ağır. 2.Zor, güç, sıkıntılı.

ağır- (aağır-): Ağrımak.

ağırlık: Ağırlık.

ağız: Ağız.

ağla- (aağla-): Ağlamak.

ağlan- (aağlan-): Ağlanmak.

ağlaş- (aağlaş-): Ağlaşmak.

ağlat- (aağlat-): Ağlatmak.

ağram: Ağırlık.

ağşam: Akşam.

ağşamara (ağşamaara): Gün batımı, akşamleyin, akşam üzeri.

ağtar-: 1.Aramak. 2.Yoklamak, karıştırmak.

ağtık: Torun.

ağza (ağzaa): 1.Organ, aza. 2.Öge. 3.Üye, aza.

ağza-: Anmak, bahsetmek, zikretmek, söz etmek, ima etmek.

ağzıbirlik (ağzıbiirlik): Uyum, yekvücut olma, söz birliği.

ah (aah): İnleme, sızlama.

ah: Ah, vah, aman, heyhat, yazık!

ahır (aahır): Nihayet, sonunda, artık.

ahırı (aahırı): 1.Artık, nihayet, sonunda. 2.Daha.

ahırın (aahırıın): bk. ahır

ahırsoñı (aahırsoñı): En sonunda, nihayet.

ahlak: Ahlâk.

ahmır: Ham hayal, gerçekleşmesi zor amaç.

ahval (ahvaal): Durum, hâl.

ajdarha (ajdarhaa): Ejderha, büyük yılan.

ak (aak): Ak, beyaz.

ak-: Akmak.

akademik: Akademi üyesi.

akgınlı: Akıcı.

akıl: Akıl.

akıl ber-: Akıl vermek, öğüt vermek, yol göstermek.

akıldar (akıldaar): Mütefekkir, fikir adamı, düşünür.

akım: 1.Akıntı, akım. 2.Yol, yöntem, metot.

aklık (aaklık): 1.Aklık, beyazlık. 2.Ücret.

akmak: Budala, ahmak, aptal.

aksakgal (aaksakgal): Yaşlı, ihtiyar.

al-I (aal): Al, kırmızı.

al-II (aal): 1.Hile. 2.Cin, peri.

al-: 1.Almak. 2.(Yol) almak. 3.Kabul etmek. 4.Alıp gitmek.

ala (aala): 1.Ala, alacalı. 2.Elâ. 3.Değişik, türlü, çeşitli.

alaç (alaaç): Çare, kurtuluş, çıkış yolu.

alada: Tasa, kaygı, sıkıntı, endişe.

alamat (alaamat): 1.Alâmet, işaret, iz, eser, nişan, belirti. 2.Alâmet, vasıf.

ala-mula (aala-muula): Ala bula.

alañ: Küçük tepe, tümsek.

173

alasman (aalasmaan): Gök yüzü, gök.

alav: Alev, meşale, şule.

alcıra-: Şaşırmak.

alça: Kızıl erik.

alçak: 1.Nazik, nezaketli. 2.Müşfik, şefkatli.

alda- (aalda-): Aldatmak, yalan söylemek.

aldan- (aaldan-): Aldanmak.

aldavçılık (aaldavçılık): Aldatıcılık, hilekârlık.

aldır-: 1.Aldırmak, kaptırmak. 2.Harap ettirmek, yok ettirmek.

alım (aalım): Alim, bilgili, bilgi sahibi.

alın (aalın): 1.Alın. 2.Ön, öndeki.

alın-: 1.Alınmak, edinmek. 2.Ele geçirilmek, elde edilmek.

alıp bar-: Çok etkilemek, iliğine işlemek.

alıp çık-: Kurtarmak.

alış-: 1.Değişmek. 2.Karşılıklı almak.

alkım: 1.Çene, gerdan. 2.Birinin yanı, yakını.

alkış: Minnettarlık, minnet, şükran, teşekkür.

a. et-: Teşekkür etmek, şükretmek.

Alla (Allaa): Allah.

Allatağala (Allaatağaalaa): Allahü Tealâ.

alma: Elma.

almaz: Elmas.

174

alñasa-: Acele etmek, telâşlanmak.

alp: Alp, yiğit, kahraman.

altı: Altı

altın: Altın.

amal: Tarz, usul, yol, yöntem.

a. et-: Gerçekleştirmek, yerine getirmek, hayata geçirmek, tahakkuk ettirmek.

aman (amaan): 1.Sağ salim, sağ. 2.Sağlam, sıhhatli. 3.Yardım, imdat.

amana gel- (amaana gel-): Dize gelmek, baş eğmek, boyun eğ-mek.

amanat: Emanet.

amatlı (aamatlı): Elverişli, uygun, müsait, münasip.

ammar: Ambar, depo.

anbar: Amber.

anık: 1.Açık, aydın, belli, anlaşılır. 2.Tam, eksiksiz. 3.Doğru.

anna (aanna): Cuma.

ant iç-: Yemin etmek, ant içmek.

añ (aañ): 1.Fikir, düşünce, mantık. 2.İdrak, kavrama, sezme. 3.Akıl, zekâ.

añ- (aañ-): 1.Anlamak, kavramak. 2.İdrak etmek, şuuruna varmak.

añlat- (aañlat-): Anlatmak, ifade etmek.

añlı (aañlı): Anlayışlı, ferasetli, zeki.

añrı: 1.Öte, arka. 2.Aşkın, fazla.

añsat (añsaat): Kolay, basit, hafif.

añzak: Şiddetli soğuk, ayaz.

apat (aapat): 1.Dert, belâ. 2.Felâket, afet. 3.Kötü şey.

apbası (apbaası): Kadın elbisesinin önüne takılan, yaprak gibi yassı, gümüşten yapılmış süs, ziynet.

apı-tupan (aapı-tupaan): 1.Kasırga, fırtına, deprem. 2.Kavga, hırgür.

ar (aar): 1.Öç, intikâm. 2.Ar.

ar- (aar-): Yorulmak.

ara (aara): Ara, aralık, mesafe.

ara- (aara-): 1.Aramak. 2.Özen göstermek, titiz davranmak.

araba: (Motorsuz) araba, kağnı.

arada (aarada): 1.Arada sırada, bazen. 2.Son günlerde, yakında, yakın zamanlarda. 3.Arada, ortada.

aralaş- (aaralaş-): 1.Girmek, gelmek. 2.Karışmak, müdahale etmek.

aralık (aaralık): 1.Aralık, mesafe. 2.Herkese âit, umumî.

aram tap- (aaram tap-): Sakinleşmek, yatışmak, rahatlamak, huzur bulmak.

aranı aç- (aaraanı aç-): 1.Uzaklaşmak. 2.Ayrılmak.

Arap: Arap.

arassa: Temiz, saf.

arassalan-: 1.Temizlenmek. 2.Ayıklanmak.

arça: Çam.

ardın-: Öksürmek, öksürüp gırtlağını/boğazını temizlemek.

ardıncıra-: Sallanmak.

arğın (aarğın): Yorgun, bitkin.

arğınlık (aarğınlık): Yorgunluk, bitkinlik.

arı: Arı.

arka: Sırt, arka.

arkadağ (arkadaağ): Himaye eden, koruyucu, koruyan, gözeten.

arka dur-: Himaye etmek, korumak, kayırmak.

arkalı: Aracılığıyla, vasıtasıyla, sayesinde, yoluyla.

arkayın: Rahat, sakin, sessiz, telâşsız.

a. bol-: Rahat olmak, sakin olmak.

arla-: 1.Bağırmak. 2.Kükremek.

arman (armaan): 1.Gerçekleşmemiş arzu, emel. 2.Ham hayal. 3.Kin, öfke, gazap. 4.Heyhat, yazık, eyvah!

175

armanlı (armaanlı): 1.İstediğini elde edemeyen, amacına ulaşamayan, muradına eremeyen. 2.Üzgün, üzüntülü, acılı.

armaveri (aarmaaveri): Kolay gelsin!

armıt: Armut.

ar-namıs (aar-naamıs): Şeref, onur, yüz akı, namus, itibar.

arpa: Arpa.

arslan: Arslan.

arş: Arş; göğün en üst tabakası.

art-: Artmak, geriye kalmak.

artık: Fazla, fazlalık, artık, geriye kalan.

artıkmaç: 1.Fazla, gereğinden fazla. 2.İyi, güzel, mükemmel.

aruz: Aruz.